Giá trị đàn piano qua cấu trúc: Soundboard

Âm thanh phát ra từ đàn piano là sự kết hợp của nhiều bộ phận lại với nhau như dây đàn, thùng đàn, khung đàn, bảng cộng hưởng,…Trong đó, bảng cộng hưởng là nơi khuyếch đại âm thanh của đàn piano ra ngoài.

Sau 02 bài viết trước nói về giá trị đàn piano qua cấu trúc, chúng ta có dịp tìm hiểu kỹ hơn về dây đàn và khung đàn, hôm nay chúng ta sẽ đi đến 01 trong 06 bộ phận quan trọng tiếp theo là soundboard

1. Định nghĩa soundboard

Soundboard là bảng gỗ có hình dạng như trong hình bên dưới, có tách dụng khuếch đại âm thanh, là một phận quan trọng trong việc quyết định âm thanh của cây đàn piano

soundboard piano

2. Cấu trúc

Gồm 2 bộ chính là: xương sườn bảng cộng hưởng (Ribs) và ngựa đàn (bridge).

Khi lắng nghe những rung động của dây đàn piano không thì nó là một quá trình yên tĩnh, nếu được kết hợp với bảng cộng hưởng, ngựa đàn, thì âm thanh sẽ được khuếch đại lên. Về phía dây đàn piano, khi ấn xuống một dây thì tiếng dao động đó sẽ được truyền đến thùng đàn tạo ra âm thanh. Xương sườn bằng gỗ dán trên bảng, bên dưới, giúp lan truyền rung động của nó tạo ra âm thanh trong suốt.

Xương sườn (Ribs)
ribs piano

Xương sườn soundboard được gắn vào đáy của thùng đàn ở phía đối diện ngựa đàn. Xương sườn soundboard cứng, và dày bằng 3/8 inch. Kết thúc hai đầu của xương sườn giảm dần để đảm bảo rằng các cạnh không trở nên quá cứng. Xương sườn thường được làm bằng gỗ vân sam, cây họ thông, hay một số loại gỗ mềm. Chúng được đặt cách nhau từ 4 – 6 inch, và được dán vào soundboard theo hướng chạy ở một góc 900 so với soundboard. Xương sườn cũng giúp cố định vương miện của soundboard.

Ngựa đàn (Bridge)


bridge piano

Có 2 loại ngựa đàn được gắn trên soundboard là Short Bridge và Long Bridge. Các dây treble được gối lên long bridge, và các dây bass thì được gối lên short bridge. Việc sử dụng hai loại ngựa đàn cho phép các dây đi hết soundboard – mà vị trí các ngựa đàn được đặt nằm ở phần trung tâm của bảng cộng hưởng.

Các dây đi qua ngựa đàn được căng rất thẳng, vì vậy ngựa đàn được làm bằng một loại gỗ rất cứng. Ngày nay, ngựa đàn thường được làm từ nhiều mảnh gỗ sồi hoặc cây phong. Các ngựa đàn được dán trực tiếp trên cùng của soundboard, và cạnh dưới của mỗi ngựa đàn được thiết kế một cách chính xác để phù hợp với vương miện của soundboard. Có trên 220 dây trên cây đàn piano – có hơn 440 chân ngựa đàn.

Điều này đảm bảo một kết nối chặt chẽ và truyền tải tối ưu âm thanh giữa các dây và soundboard. Vì vậy, với sự kết hợp của soundboard trong cấu trúc sẽ giúp cho đàn piano có được thanh lớn hơn, vang hơn và to hơn. Các bảng cộng hưởng (soundboard) được tuyển chọn từ các loại gỗ họ thông và có tuổi thọ rất cao.Có 2 loại ngựa đàn được gắn trên soundboard là Short Bridge và Long Bridge. Các dây treble được gối lên long bridge, và các dây bass thì được gối lên short bridge. Việc sử dụng hai loại ngựa đàn cho phép các dây đi hết soundboard – mà vị trí các ngựa đàn được đặt nằm ở phần trung tâm của bảng cộng hưởng.

Gỗ được sử dụng cho các tấm ván soundboard thường là vân sam Sitka – một loại gỗ có trọng lượng nhẹ và linh hoạt, nhưng vẫn rất mạnh mẽ. Sitka vân sam dài thẳng mà cho phép việc truyền tải nhanh chóng các rung động của âm thanh.

Những tấm ván được cắt sao cho hướng của thớ gỗ chạy suốt chiều dài dọc của mỗi tấm ván. Những tấm ván được sử dụng dày khoảng ½ inch và rộng 4-6 inch. Chúng được dán lại với nhau cạnh-đến-cạnh để tạo thành một tấm lớn của gỗ. Sau khi keo khô, các tấm gỗ lớn được cắt thành hình dạng thích hợp, mà phải phù hợp và chính xác với hình dạng của vành. Sau khi nó đã bị cắt giảm, các soundboard sau đó được quy hoạch lại với độ dày thích hợp – thông thường chỉ có ba phần tám của một inch. Phía trên của thùng đàn có một vương miện, hoặc một mái vòm nhỏ, mà các đường cong hướng lên dây.